REKLAM ALANI
REKLAM ALANI

Site Rengi

KaHKaHaM.Com – Sohbet

UNESCO listesine giren sohbet kültürlerimiz

admin

Geleneksel Sohbet

Her toplumda olduğu gibi ülkemizde de sohbet kültürü çok gelişmiştir. Bunlara örnek olarak Barana, Kürsübaşı Sohbetleri, Sıra Geceleri, Sıra Yarenler gibi çeşitli sohbet oturumları vardır.

Yörelere ve kültürlere bağlı olarak bu oturumlar bazen yemekli, bazen müzikli, bazende hem yemek hem müzikli şekilde yapılmaktadır. Bunlardan bir kaçına şöyle örnekler verelim.

 

Barana (Barhane)

Balıkesir Dursunbey ilçesinde 200 yıllık geçmişe sahip bu oturumlar UNESCO tarafından kültür mirası listesine alınmıştır. Hasat zamanında başlar ve yaşı küçük olan ahbaba “Kefil olabileceğin bir küçük ahbap getir” denir. O da sözünün geçtiği birini getirir. Askerdeki badi sistemi gibi burada da bir yıl boyunca o kişinin bütün hareketlerinden sorumlu olur. Yönetim üç kişiden oluşur. Barana başkanı, hakim ve çavuş olarak yönetim oluşturulur. Başkanın her dediği mutlak suretle kanun gibidir. Başkan eğer hata yaptıysa yemek cezası kesilir ve bütün gruba yemek ısmarlar. Diğer ahbaplar suç işlediğinde onlara değnek cezası verilir. 4 değnek ceza alanın en yakın ahbabı, 4 değneğin arkadaşına fazla geleceğini bildiğinden ‘bu cezanın yarısını ben alayım’ der ve iki arkadaş üleşirler. Barana, sosyal, ahlaki ve terbiye kurumudur. Sadece çalıp, söylemek, yemek, içmek değildir. Küfretmek, kavga etmek, bunlar ağır ceza gerektirir.

Kürsübaşı Sohbetleri

Kürsübaşı Geleneği eski harput evlerinde kış mevsiminde kullanılan adeta soba görevi yapan özel olarak düzenlenmiş kürsü etrafında ısınmak, sohbet etmek, eğlenmek amacıyla bir araya gelinmesine kürsübaşı denilir.“Kürsübaşı” günümüzde Harput kültürünün belli bir yönünü ifade eden, çağrıştıran kelime olarak algılanır.

Açık havada ve ekseriyetle yemek ocaklarında yakılan ağaç kömürü ateşi carıtlarla (ateş küreği) bu mangallara konulur ve dayanmak için de üzerleri külle kapatılırdı. Bu ateş, soğuğun şiddetine göre 10-12 saat kadar kürsüyü ve kürsü başlarını hamam gibi ısıtır ve sıcak tutardı. Kürsünün kendisinden ziyade Kürsübaşı diye bilinen ve bu isimle anılan toplantılar, sohbetler, ziyafetler, yarışmalar, müzikli eğlenceler, halk hikayeleri anlatımları gibi kültür hayatımızda önemli yeri olan konuların işlenmesi ve günümüze kadar gelmesi önemlidir. UNESCO listesine alınmıştır.

Sıra Geceleri

Genellikle kış gecelerinde, birbirine yakın yaş grubundaki gençlerin veya orta yaşlardaki arkadaş gruplarının, her hafta bir başka arkadaşın evinde olmak üzere, haftada bir akşam, belirli bir niteliğe ve düzene göre sıra ile yaptıkları toplantılara Şanlıurfa’da “sıra gecesi” denmektedir. Kısaca; “sıra gecesi” bir arkadaş grubunun haftada bir olmak üzere bir araya geldikleri toplantılardır.

Sıra gecelerinde zaman zaman çeşitli kitaplar okunur ve yorumları yapılır. Bu yönüyle “sıra gecesi” bir eğitim-öğretim müessesidir.

“Sıra geceleri” acıyı ve mutluluğu paylaşmaktır. Sıra arkadaşlarından birinin yakını ölse, diğer sıra arkadaşları cenazenin hazırlanmasından kaldırılmasına kadar arkadaşlarının yanında olurlar, arkadaşlarının acısını paylaşırlar. Düğün, sünnet vs. gibi mutlu günlerde yine arkadaşlar bir araya gelir sohbet eder ve mutluluğu paylaşırlar.

Geleneksel Sohbet Toplantıları, Türkiye’nin çeşitli yörelerinde farklı isimlerle adlandırılsa bile temelde aynı fonksiyona sahiptirler. Öncelikli amaç, iş zamanları dışında kalan zamanı sohbet ederek ve eğlenerek değerlendirmek, eğlendirirken eğitmektir. Bu toplantılar geleneklerin unutulmadan yaşatılması, köy veya mahallelilik bilincinin oluşturulması, sevgi ve saygı, birlik ve beraberlik gibi birçok erdemin oluşmasına ve sürdürülmesine yardımcı olmaktadır.

 

Sözlü olarak aktarılan Geleneksel Sohbet Toplantıları, geleneğin yaşadığı bölgelerde özellikle halk edebiyatı, halk dansları, halk müziği, seyirlik oyunlar gibi gösteri sanatları ile toplumsal ritüellerin aktarılmasında çok önemli roller üstlenmektedir. Büyükleriyle bu toplantılara katılan gençler, geleneği yaşayarak öğrenir ve yaşararak sürdürmeye çalışır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. Murat dedi ki:

    Sohbet kültürü artık azalıyor. Bunları yaşatmak gerek

BİR YORUM YAZ